فهرست مطالب
کوهنوردی و طبیعت گردی تجربۀ هیجانانگیزی است ولی مخاطراتی مثل تغییرات ناگهانی هوا، گم شدن مسیر یا حتی بروز حادثه را در پی دارد. به همین دلیل انتخاب تجهیزات مناسب مانند ساعت کوهنوردی اهمیت زیادی دارد. ساعتهای معمولی یا اپلیکیشنهای گوشی ممکن است اطلاعات محدودی داشته باشند یا در شرایط محیطی سخت دوام نیاورند. اما ساعتهای تخصصی کوهنوردی با امکاناتی نظیر ارتفاع سنج، فشارسنج (بارومتر)، قطب نما، جی پی اس و طراحی مقاوم در شرایط سخت، کمک میکنند تا مسیر و زمان خود را بهتر مدیریت کنید و در صورت نیاز، به دادههای حیاتی دسترسی داشته باشید.
در ادامه ویژگیهای لازم برای یک ساعت کوهنوردی را بررسی کرده و به معرفی برندها و مدلهای مطرح این حوزه خواهیم پرداخت.
ویژگیهای ضروری ساعت کوهنوردی
یک ساعت کوهنوردی ایدهآل معمولاً دارای «سه حسگر اصلی» ارتفاع سنج (Altimeter)، فشارسنج (Barometer) و قطب نما (Compass) است. این سه قابلیت اساسی، ابزارهایی برای حفظ ایمنی و برنامه ریزی در هنگام صعود هستند.
فشارسنج
فشار سنج هوا (بارومتر) میتواند تغییرات جوی را هشدار دهد: افت ناگهانی فشار هوا نشانه نزدیک شدن طوفان یا باران است و به شما زمان میدهد برای امنیت بیشتر تصمیم بگیرید.
ارتفاع سنج
ارتفاع سنج میزان ارتفاع فعلی را با اندازه گیری فشار هوا مشخص میکند؛ این مقدار به شما کمک میکند پیشرفت خود در مسیر را ببینید و سرعت صعود را تنظیم کنید. همچنین به شما نشان میدهد که چقدر بالاتر از سطح دریا هستید. اگر بدانید که چقدر از سطح دریا بالاتر هستید، پیدا کردن مکان خود روی نقشه آسان تر میشود.
قطب نما
چهار جهت اصلی (شمال، شرق، جنوب و غرب) را به شما نشان میدهد و همچنین برای ناوبری بسیار مهم است. با ویژگی قطب نما و یک نقشه مناسب، میتوانید به راحتی جهت یابی را برای تعیین موقعیت فعلی خود انجام دهید. قطب نما جهتیابی را امکانپذیر میکند تا در مناطق صعب العبور یا شرایط دید کم بتوانید مسیر درست را پیدا کنید.
دما سنج
برخی از ساعتهای پیاده روی نیز مجهز به دماسنج هستند که در مسافتهای طولانی مفید است. برای مثال میتوانید دمای بیرون از چادر را اندازه بگیرید تا قبل از اینکه دوباره در مسیر قرار بگیرید، لباسهایتان را لایه بندی کنید. با این حال، مهم است که توجه داشته باشید که دماسنج معمولاً زمانی که ساعت روی مچ شما نباشد، دما را با بیشترین دقت اندازه گیری میکند، زیرا گرمای بدن شما در این مورد بر اندازه گیریها تأثیر میگذارد.
دوام و ضد ضربه
ساعتهای مخصوص کوهنوردی و طبیعت گردی معمولا دارای قابهای محکم و بندهای بسیار بادوام هستند. ضد ضربه (مقاوم در برابر افتادن یا برخورد با سنگ ریزه) باشد تا در سختترین شرایط طبیعی کارایی خود را حفظ کند. برخی از ساعتها به لنزهای شیشهای یاقوت کبود برای افزایش مقاومت در برابر خراش در مقایسه با عدسیهای کریستال معدنی رایجتر مجهز هستند. با این حال، ساعتهایی با لنزهای شیشهای یاقوت کبود نیز به طور قابل توجهی گرانتر هستند.
جی پی اس (GPS)
یک ساعت GPS به شما امکان میدهد فورا مختصات مکان فعلی خود را دریافت کنید. علاوه بر این، همچنین میتواند سرعت، مسافت، صعود، فرود و سایر اطلاعات مبتنی بر GPS را نشان دهد.
از دیگر ویژگیهای مهم ساعت کوهنوردی
- ضد آب (پیشگیری از خرابی ناشی از باران، برف یا غبار)
- صفحه نمایش روشن یا نور پس زمینه (Backlight) نیز امکان مشاهده ساعت در تاریکی را فراهم میکند.
- سایر قابلیتهای مفید شامل اندازه گیری دما (برای ثبت دمای محیط)
- وصل شدن به گوشی هوشمند و اپلیکیشنها (برای نمایش مسیرها و دادههای ثبت شده)
- نمایش زمان طلوع/غروب خورشید (برای برنامه ریزی زمان بازگشت قبل از تاریکی)
- کرنومتر و آلارم (برای مدیریت زمان و استراحت)
- شارژ خورشیدی (برای استفاده طولانی مدت بدون نیاز به برق)
- برخی مدلهای پیشرفته حتی ضد یخ زدگی تا دمای زیر منفی ۲۰ درجه را تضمین میکنند.
- حسگرهایی مانند ضربان قلب یا اکسیژن خون دارند که در ارتفاعات بالا میتواند مفید باشد.
مقایسه و بررسی انواع ساعتهای کوهنوردی
انتخاب میان ساعت دیجیتال / هوشمند و ساعت آنالوگ تا حدی به نیاز شما بستگی دارد.
ساعتهای دیجیتال و هوشمند GPSدار
اگر اولویت شما دادههای ورزشی و ناوبری دقیق است، ساعتهای GPSدار مانند پروترک و جی شاک کاسیو مناسب هستند. این ساعتها پشتیبانی نقشه، ثبت خودکار مسیر، مسیریابی ماهوارهای و امکانات تمرین ورزشی (ضربان قلب، کالری) را دارند و به راحتی با گوشی هماهنگ میشوند. عمر باتری آنها در حالت ساعت روزمره تا چندین روز و در حالت تمرین GPS تا دهها ساعت است.
ساعتهای جیپیاس دار با صفحه خورشیدی، عمر باتری فوقالعاده و حسگرهایی چون ارتفاع سنج فشاری، قلب و اکسیژن خون، برای ماجراجویان حرفهای ایدهآلاند. اگرچه برخی کوهنوردان ساعتهای بزرگتر و پر از قابلیت پیچیده را برای صخره نوردی نمیپسندند، ولی این دستگاهها (به ویژه در حالت شارژ خورشیدی) در کوهستان ابزار بینظیری برای ثبت و مدیریت مسیرها، پیشبینی هوا (با استفاده از فشارسنج) و نمایش نقشههای توپوگرافی بهشمار میآیند.
ساعتهای آنالوگ و مکانیکی
از سوی دیگر، ساعتهای سنتیتر (مکانیکی یا کوارتز ساده) نیز در بین کوهنوردان طرفداران خود را دارند. ساعتهای سخت جان آنالوگ معمولا نیاز به شارژ یا باطری خاص ندارند و در دماهای پایین و ضربههای سخت مقاومت بیشتری دارند، اما قابلیتهای هوشمند کمتری دارند. مثلاً ساعت اکودرایو سیتیزن (Promaster Altichron) با شارژ نوری خود میتواند تا ارتفاع ۱۰,۰۰۰ متر را اندازه بگیرد و در دمای پایین به خوبی کار کند. بدنه تیتانیوم آن سبک است و باطری آفتابی (Eco-Drive) از تخلیه جلوگیری میکند.
برندهای ساعت مناسب کوهنوردی و طبیعت گردی
در بازار ساعت کوهنوردی و طبیعت گردی، برندهای متنوعی حضور دارند. در ادامه به معرفی و بررسی بهترین برندهای مناسب کوهنوردی میپردازیم.
ساعـتهای کاسیو
کاسیو (Casio) با خانواده پروترک (Pro Trek) و جی شاک (G-Shock) از پیشگامان این دسته است. ساعتهای پروترک معمولاً با سنسور سه گانه (قطب نما، فشارسنج/ارتفاع سنج و دماسنج) تولید میشوند و شیشه کریستال معدنی یا یاقوت دارند تا در برابر خط و خش مقاوم بمانند. مثلاً مدل پروترک PRG-340 با قاب سبک و شارژ خورشیدی، دکمههای بزرگ برای استفاده با دستکش و ویژگیهای ضروری کوهنوردی (زاویه سنج سریع و…) عرضه شده است. به طور کلی، سری مستر او جی (Master of G) از جمله رینج من Rangeman هم ضد آب و ضد ضربه بسیار خوبی دارد و برای صعودهای دشوار به کار میآید.
برای مشاهده و خرید از صفحه ساعتهای جی شاک بازدید کنید.
کالکشن پروترک
این ساعت مچی برای کسانی است که طبیعت گردی و فعالیت در فضای باز را دوست دارند. ساعتهای کاسیو پروترک (PRO TREK)، بسیار کاربردی و دارای فناوری پیشرفته هستند. مجموعه کاسیو پروترک دارای ویژگیهایی چون اندازه گیری دقیق جهتها و مسیرها، فشار هوا، دما و ارتفاعات هستند. همچنین با اضافه کردن شارژ خورشیدی و زمان کنترل شده توسط رادیو برای اطمینان از دقت زمان در مکانهای مختلف جهان مناسب چنین فعالیت هایی هستند. برای خرید ساعت مناسب کوهنوردی و طبیعت گردی پیشنهاد میکنیم از برند عالی و کار بلد کاسیو پروترک دیدن فرمایید.
مشاهده و خرید تمامی ساعت های کاسیو پروترک
سیکو کالکشن پراسپکس (Prospex)
مجموعه پراسپکس (Prospex) یکی از شناخته شده ترین سریهای سیکو است که واژهاش از Professional Specifications (مشخصات حرفهای) گرفته شد. این اصطلاح یعنی طراحی برای استفاده در شرایط سخت، از غواصی تا کوهنوردی. این ساعتها ترکیبی از دوام بالا، تکنولوژیهای ژاپنی، و طراحی اسپرت دارند و بسیاری از آنها استانداردهای سخت ISO برای غواصی و مقاومت در برابر فشار آب را پاس میکنند.
ویژگیهایی که پراسپکس را برای طبیعت گردی مناسب میکند:
- بدنههای فولاد ضد زنگ یا تیتانیوم مقاوم
- شیشههای سخت (Hardlex یا یاقوت)
- مقاومت معمول در برابر آب تا ۲۰۰ متر
- موتورهای اتوماتیک خورشیدی یا GMT
- طراحی عقربهها / نشانههایی با لومیبرایت (LumiBrite) برای خوانایی در تاریکی.
برای مشاهده و خرید، از صفحه ساعتهای پراسپکس بازدید کنید.
ساعتهای سری آلپینیست سیکو (Seiko Alpinist) نمونهای کلاسیک هستند. این ساعت در نسل هشتم خود (Prospex Alpinist SPB507) همچنان «صفحه چرخان قطب نما» دارد که کمک جهت یابی بدون نیاز به سیگنال دیجیتال میکند. بدنه مقاوم با پوشش ضدخش و حرکت مکانیکی با ذخیره انرژی بیش از ۷۲ ساعت، آن را برای کوهنوردیهای طولانی مناسب کرده است.
سیتیزن کالکشن پرومستر (Promaster)
پرومستر (Promaster) نامی است که سیتیزن به خط محصولات ورزشی حرفهای خود داده است. این ساعتها معمولاً از فناوری Eco-Drive استفاده میکنند که با نور (طبیعی یا مصنوعی) شارژ میشود و نیاز به تعویض باتری ندارد. نکتهای طلایی در سفرهای طولانی و طبیعت گردی که دسترسی به خدمات فنی سخت است.
پرومستر شامل زیرمجموعههایی برای غواصی، هواپیمایی و ماجراجوییهای ساحلی/زمینی است. معمولاً مقاومت بالا در برابر آب، بدنههای سبک (مثلاً Super Titanium در برخی مدلها) و خوانایی بالا در شرایط سخت را ارائه میکند.
برای مشاهده و خرید، از صفحه ساعتهای سیتیزن بازدید کنید.
تایمکس (Timex)
تایمکس (Timex) با سری اکسپدیشن (Expedition) مجموعهای از ساعتهای ارزان و بادوام دارد. یک مدل مشهور آن WS4 است که علاوه بر ساعت معمولی، نمایش گرافیکی فشارسنج، قطبنما و ترمومتر را نیز در صفحه بزرگ و عریض خود دارد. این ساعت توسط کوهنوردان حرفهای آزمایش شده و در شرایط واقعی صعود کاربرد داشته است. تایمکس بهخاطر قابلیت نور پسزمینه ایندیگلو (Indiglo) و دوام نسبیاش در مجامع ورزشی معروف است.
آلپینا (Alpina)
آلپینا (Alpina)، یک برند سوئیسی تاریخی، از دههها پیش ساعتهای کوهنوردی تولید کرده است. مدلهای Alpina Alpiner و AlpinerX ترکیبی از قابلیتهای دیجیتال و آنالوگ با بدنههای مقاوم هستند. مثلاً Alpiner 4 اتوماتیک، ضدآب ۱۰۰ متری، ضد مغناطیس و صفحه نمایش سادهای دارد که در هر شرایط نوری خواندن آن آسان است. این برند به خاطر «ساخت مقاوم و طراحی ورزشی» از دیرباز نزد کوهنوردان محبوب بوده است.
ساعتهای برند لومینوکس
برند لومینوکس (Luminox) یک شرکت ساعت سازی سوئیسی است. لومینکس، ساعتهای مارکدار را برای گروههای نظامی مختلف با نشانهای سفارشی و طرحهای مختلف تولید میکند. از میان اینها، میتوان به گارد ساحلی ایالات متحده آمریکا، نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا، یگان ویژه نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا و… اشاره کرد. شعار ساعتهای لومینکس «always visible technology» (تکنولوژی همیشه قابل دید) می باشد.
این برند با توجه به کیفیت و ساخت عالی و تکنولوژیهای پیشرفتهاش یکی از بهترین برندهای ساعت است. ساعتهای این برند به دلیل مقاومت، دوام و دید در همه شرایط نوری به شهرت رسیدهاند و آنها را به یک ساعت مناسب برای شرایط سخت تبدیل کردهاند. ساعتهای غواصی لومینوکس برای بیش از ۲۵ سال مورد توجه و علاقه غواصان حرفهای قرار گرفتهاند.
برای مشاهده و خرید، از صفحه ساعتهای لومینوکس بازدید کنید.
برندهای دیگر
در کنار اینها، برندهای نوظهور دیجیتال مانند گارمین (Garmin)، کوروس (Coros) و سونتو (Suunto) گجتهای پیشرفتهای برای کوهنوردان عرضه کردهاند. برای مثال Coros Apex 2 با عمر باتری فوقالعاده (حدود ۴۵ ساعت در حالت GPS) و پوشش تیتانیوم و شیشه سافایر، سبک و در عین حال مقاوم است. این ساعت حتی مد مخصوص «صعود درون سالن» دارد تا کارایی تمرین ورزشی صخره نوردی را ثبت کند.
راهنمای انتخاب ساعت مناسب
برای بیشتر کوهنوردان، یک ساعت ترکیبی از دوام فیزیکی و حسگرهای مفید بهترین انتخاب است. اگر برنامههای پیاده روی کوتاه و طبیعت گردی دارید، مدلهای آنالوگ-کوارتز مثل سیکو یا Alpina با استحکام بالا و خوانایی ساده مناسب هستند. برای پیمایشهای طولانی و فنی، ساعتهای دیجیتال پیشرفتهی جی پی اس دار (جی شاک، پروترک، سونتو و گارمین) با عمر باتری بالا کارایی بهتری دارند.
در هر صورت، از خرید ساعتهایی که مشخصاً «کوهنوردی» نیستند (مثلاً ساعتهای شیک مد روز) بپرهیزید و ویژگیهای فنی شرح داده شده را در اولویت قرار دهید.
برخی نکات به جا مانده
در عمل، کوهنوردان بسیاری در هنگام فعالیتهای دشوار (مثلاً صخره نوردی) ساعت خود را از دست جدا نگه میدارند یا آن را داخل کوله میگذارند تا از شکست آن پیشگیری کنند. اما حتی در این حالت، داشتن یک ساعت مقاوم و دقیق روی مچ هنگام عبور از مسیر یخچالها یا جنگلها مفید است.
نکات کلیدی برای انتخاب نهایی:
- دقت ارتفاع سنج و فشارسنج
- دوام در برابر ضربه
- طول عمر باتری
- قابل دید در نور خورشید
- سادگی استفاده با دستکش
- در نهایت، ساعت کوهنوردی باید یک «همراه قابل اعتماد» باشد که در شرایط سخت خطای کمتری داشته و اطلاعات ضروری را در اختیار شما بگذارد.
در پایان
در این مقاله سعی کردیم چند مدل از بهترین ساعتهای مناسب کوهنوردی و طبیعت گردی را به همراه مشخصات آنها به شما معرفی کنیم. نکتهای که برای خرید این ساعتها وجود دارد این است که شما آن را برای چه مکانی میخرید؟ کوهنوردی، پیاده روی، طبیعت گردی یا غواصی..! با توجه به این مورد میتوانید انتخابی آسانتر و کاربردیتر داشته باشید. در سایت معتبر تیک تاک گالری تمامی ساعتهای معرفی شده در این مقاله وجود دارد و شما عزیزان ورزشی و طبیعت دوست میتوانید خریدی مطمئن و آسان داشته باشید.
